Hemiş, ÖzlemKademli, Cansel2026-01-152026-01-152025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTQx2jZ1VWTAZekLczy525KGxKvOKzVMipLT0qn8vFeZchttps://hdl.handle.net/20.500.12469/7715Bu çalışma, çocuk tiyatrosunda çocuğun estetik deneyimi ve özneliğini merkeze alan bir tiyatro anlayışı için çocukların tiyatro sürecine katılım yöntemlerini araştırmaktadır. Modern çocukluk teorisi, çocukların özgürleşmesi konusunda sorgulamaya açık bir söylem üretmiştir. Oysa pek çok teorisyen çocukların modern dünyayla beraber farklı baskı mekanizmalarıyla karşı karşıya geldiğini savunmaktadır. Çocuğun olduğu pek çok alanda özneliği gözetilmemekte ve çocuğun karar verme yetisinin olmadığı varsayılarak 'onun adına' karar verilmektedir. Bununla birlikte çocuklar, kapitalist ekonomik sistem içerisinde üretim sürecine katılmasa da bir tüketici profili olarak ele alınmaktadır. Üretim süreçlerine ilişkin bilgiden yoksun bırakılan çocuk sadece kendisine pazarlanan dünyayla karşı karşıya kalmaktadır. Bu bağlamda, çocuk tiyatrosu da çocukluğa ilişkin bakış açılarından etkilenmektedir. Yalnızca ekonomik çıkar için yapılan üretimlerde çocuğun deneyimi gözetilmemekte, ortaya çıkan temsiller yalnızca vakit geçirtmeye odaklı olmaktadır. Dahası, yetişkin merkezli bir bakış açısıyla çocuk, olgunlaşmaya ihtiyaç duyan eksik bir özne olarak görülmekte ve çocuk tiyatrosunun temel işlevi eğiticilik üzerinden tanımlanarak didaktik üsluplar ön plana çıkmaktadır. Bu bağlamda tez, yetişkin merkezli tasarlanmış bir çocuk tiyatrosu anlayışının önüne geçilebilmesi için çocuğun üretim süreçlerine katılım yöntemlerini drama, tiyatro pedagojisi, devised theatre (ortaklaşa yaratım tiyatrosu) disiplinleri üzerinden araştırmaktadır. Çocuk merkezli bir bakış açısını temel alan, İsveç'te faaliyet gösteren Unga Klara adlı ekibin üretim süreçleri, Tuma ve Lev, skrik, andas adlı oyunları ve bu oyunlar için üretilen pedagojik materyaller; bu disiplinlerle teması, çocuğun deneyimi ve özneliğini merkeze alış şekli üzerinden incelenmiştir. Bunun ardından bahsedilen yöntemlerle Türkiye'de oyunlarını tasarlamış olan ACT Project ekibinin geçirdiği süreç değerlendirilmiş ve Of Ah Oh adlı oyunu incelenmiştir. Bu bağlamda çalışma, çocuk tiyatrosunun öncesi, sırası ve sonrasıyla beraber sürecin odakta olduğu bir anlayışla şekillenmesinin, çocuk tiyatrosunda çocuğun estetik deneyiminin ve özneliğinin merkeze alındığı bir tiyatro anlayışının oluşabilmesi için olanaklar sağladığını savunmaktadır.This study investigates methods of involving children in the theater process for a theater approach that focuses on children's aesthetic experience and subjectivity in children's theater. Modern childhood theory has produced a misleading discourse on the liberation of children. However, many theorists argue that children face different mechanisms of oppression in the modern world. In many areas where children are present, their subjectivity is not considered, and decisions are made 'on their behalf' on the assumption that they lack decision-making ability. At the same time, children are treated as consumers even though they do not participate in the production process within the capitalist economic system. Deprived of information about production processes, children are left to face only the world marketed to them. In this context, children's theater is also influenced by perspectives on childhood. In productions made solely for economic gain, the child's experience is not taken into account, and the resulting representations are focused solely on passing the time. Furthermore, from an adult-centered perspective, the child is seen as an incomplete subject in need of maturation, and the basic function of children's theater is defined in terms of education, with didactic styles coming to the fore. In this context, the thesis investigates methods of involving children in production processes through the disciplines of drama, theater pedagogy, and devised theater to overcome an adult centered view of children's theater. The production processes of Unga Klara, a theatre company based in Sweden with a child-centered approach, their plays Tuma and Lev, skrik, andas and the pedagogical materials produced for these plays are examined in terms of their connection to these disciplines and how they center the child's experience and subjectivity. Afterwards, the process of the ACT Project team, who devised Of Ah Oh using the aforementioned methods, was examined, and the play is analyzed. In this context, the study argues that shaping an approach that focuses on the processes before, during, and after children's theater enables the formation of an understanding that centers on the child's aesthetic experience and subjectivity.trSahne ve Görüntü SanatlarıPerforming and Visual ArtsMaster Thesis