Browsing by Author "Koç, Nursena"

Now showing 1 - 1 of 1

Zihinden Zihine: Çocukların Zihin Kuramı Gelişiminde Annelerin Rolünü Anlamak
(2023) Koç, Nursena; Uzundağ, Berna Arslan
Zihin kuramı becerileri, çocukların kendilerinin ve başkalarının zihin durumlarını anlayabilmelerini sağlar. Zihin kuramı gelişimi, çocukların sosyal yeterlilikleri, iletişim ve empati becerileri ve akademik başarıları için önemlidir. Ebeveynlerin çocuklarıyla zihin durumları üzerine konuşmalarının, çocukların zihin durumlarını anlama ve ayırt etme becerilerini geliştirdiği düşünülmektedir. Bununla birlikte, ebeveynlerin çocuklarına yönelttikleri zihin durumu konuşmalarındaki bireysel farklılıkları ebeveynlerin sosyal-bilişsel becerileri açısından inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, (1) annelerin içsel düşünme işlevselliği ve zihin kuramı becerilerinin çocuklarına yönelttikleri zihin durumu konuşmalarındaki farklılıkları açıklayıp açıklayamayacağı ve (2) annelerin zihin durumu konuşmalarının annelerin içsel düşünme işlevselliği ile çocukların zihin kuramı becerileri ve annelerin zihin kuramı becerileri ile çocukların zihin kuramı becerileri arasındaki ilişkiye aracılık edip etmediğini incelemeyi amaçladık. Çalışmaya 89 anne-çocuk (yaş aralığı: 48-69 ay) ikilisi çevrimiçi olarak katılmıştır. Çocukların zihin kuramı becerileri beşli zihin kuramı test dizisi ve anne raporu ile değerlendirilmiştir. Annelerin zihin durumu konuşmaları, yazısız bir resimli kitabın ('Kurbağa neredesin?') hikaye anlatımı yoluyla ölçülmüştür. Annelerin içsel düşünme işlevselliği ve zihin kuramı becerileri sırasıyla Ebeveyn İçsel Düşünme İşlevselliği Ölçeği ve Gözlerden Zihin Okuma Testi ile değerlendirilmiştir. Anlamlı sonuç gösteren aracılık modeli, daha iyi zihin kuramı becerilerine sahip annelerin daha fazla kesinlik hakkında zihin durumu ifadesi kullandığını ve bu ifadelerin de çocukların zihin kuramı becerileri ile olumlu yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, çocuklarının zihin durumlarına daha fazla ilgi ve merak gösteren anneler çocuklarına toplamda daha fazla zihin durumu konuşması yöneltirken, çocuklarının zihin durumlarını anlamada daha fazla güçlük çeken anneler daha az öykü çerçevesi içi zihin durumu konuşması gerçekleştirmiştir. Anneleri, çocuklarına yönelttikleri konuşmaları esnasında daha yüksek oranda zihin durumu konuşması gerçekleştiren ve anneleri, daha fazla kendileri ya da çocuklarının zihin durumları hakkında konuşan çocukların daha iyi zihin kuramı becerilerine sahip olduğu görülmüştür. Özetle, bu çalışma annelerin sosyal-bilişsel becerilerinin zihin durumu konuşmalarındaki rolünün altını çizmekte ve bunun da çocukların zihin kuramı gelişimiyle ilişkili olduğunu göstermektedir.