KHAS GCRIS Premium Database

The scientific memory of Kadir Has University. Publications, projects, and researchers—all in one place. The heart of open science beats here. 'Open Science. Visible Impact.'

Recent Submitted Publications

Master Thesis
Kentsel Alanlarda Yeniden Vahşileştirme Stratejilerine Çok Boyutlu Yaklaşım
(2025) Güneş, Gülşah; Dur, Ali
Bu tez çalışması, doğa ile yeniden bağ kurma fikrine dayanan 'yeniden yabanileşme' kavramını kentsel bağlamda ele alarak, bu yaklaşımın kent içindeki dönüşümünü ve dönüştürücü potansiyelini farklı kentlerde uygulanan yeniden yabanileşme pratikleri üzerinden incelemektedir. Yeniden yabanileşme son yıllarda hızla artan kentsel yayılım ve biyoçeşitlilik kaybı karşısında kırsal doğa koruma alanlarından kentlere taşınmıştır. Bu süreçte yeni stratejiler, araçlar ve pratikler üretmeye başlamıştır. Bu çalışma, bu geçişin kesişim noktasında konumlanarak, kentte yeniden yabanileşme olanaklarını tartışmayı ve bunları çeşitlendirecek bir çerçeve çizmeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, farklı coğrafyalardan seçilen yirmi kentsel yeniden yabanileşme vakası incelenmiştir. Bu vakalar, kamu kurumlarının yürüttüğü stratejik planlamalardan mahalle ölçeğinde topluluk temelli mikro müdahalelere kadar çeşitlilikleriyle ele alınmıştır. Vaka anlatıları, kentsel yeniden yabanileşmenin süreç katmanlarını oluşturan üç boyut üzerine kuruludur: ekolojik, mekânsal bağlam ve aktörler boyutu. Boyutlar, her vakayı sistematik biçimde çözümleyebilmek için bir okuma şablonu işlevi görmüştür. Bu çoklu okuma, fiziksel müdahale yöntemleri kadar karar alma mekanizmalarını, toplumsal katılım biçimlerini ve stratejik motivasyonlarını tablolar ve diyagramlar aracılığıyla görünür kılmaktadır. Tez, bu bulgular üzerinden kentsel yeniden yabanileşmenin sınırlarını ve asgari koşullarını tartışmaya açmakta ve kentlerin ekolojik ve toplumsal dönüşümünde yeniden yabanileşmenin nasıl bir rol üstlenebileceğine dair kavramsal bir çerçeve sunmaktadır. İncelenen vakalarla ortaya konulan strateji seti, kamusal alanların yeniden düşünülmesinden yerel türlerle ilişkilerin güçlendirilmesine, topluluk katılımının artırılmasından çok aktörlü karar alma modellerinin geliştirilmesine uzanan bir dönüşüm perspektifi sunmaktadır.
Doctoral Thesis
Otonom Parsel Teslimat Makinelerinin Kabulünü Anlamak: Birleştirilmiş Teknoloji Kabulü ve Kullanımı ile Yeniliğin Yayılımı Teorilerinin Genişletilmesi
(2025) Kılıç, Zafer; Çallı, Meltem Kıygı
Bu tez, Türkiye'de Otonom Parsel Teslimat Makineleri'nin tüketiciler tarafından kabulünü ve kullanımını etkileyen faktörleri incelemekte ve çoklu kuramsal çerçeveleri birleştiren genişletilmiş bir kavramsal model geliştirmektedir. UTAUT2 ve Yeniliğin Yayılımı Teorisi (DOI) gibi önceki modeller teknoloji benimseme araştırmaları için temel oluşturmuş olsa da, bu modeller kendin-yap tipi lojistik teknolojilerine özgü bağlamsal ve davranışsal dinamikleri yakalamakta yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma, Risk Teorisi, Tüketici Ortak Üretim Teorisi, Kaynak Eşleme Teorisi ve Çevresel Kaygı gibi ek yapıları entegre ederek bu modelleri genişletmektedir. Araştırmada, odak grup görüşmeleri ve tematik analiz ile başlayan, ardından geniş ölçekli nicel bir anket ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (SEM) ile devam eden karma yöntem yaklaşımı kullanılmaktadır. Sonuçlar, davranışsal niyetin tüm yapılar ile gerçek kullanım arasında tam bir aracı değişken olduğunu ortaya koymaktadır. Bulgular, genişletilmiş modelin geçerliliğini kanıtlamakta ve son kilometre teslimat inovasyonları konusunda hem kuramsal hem de pratik açılardan önemli içgörüler sunmaktadır. Lojistik firmaları ve politika yapıcılar için sistemin karmaşıklığını azaltma, görünürlüğünü artırma, çevresel değerleri göz önüne alma ve kolay ulaşılabilir konumlar sağlama gibi kullanıcı kabulünü artırmaya yönelik öneriler sunulmaktadır. Bu çalışma, teknolojik benimseme literatürüne, tüketici davranışını daha kapsamlı açıklayan entegre bir çerçeve sunarak katkıda bulunmaktadır ve otonom lojistik hizmetlerin yükselen dünyasında değerli bilgiler sağlamaktadır. Anahtar Sözcükler: Teslimat Yöntemi, Otonom Parsel Teslimat Makinesi, Teknoloji Kabulü, UTAUT2, DOI, Davranışsal Niyet, Kullanım Davranışı, Karma Yöntem, Yapısal Eşitlik Modeli
Master Thesis
Parçalanmış Gerçeklikler: John Cassavetes'in Shadows (1959) ve Opening Night (1977) Filmlerinin Brechtiyen Analizi
(2025) Tohum, Merve; Tüzün, Defne
Bu tez, Amerikan bağımsız sinemasının öncü figürlerinden biri olarak kabul edilen ve Hollywood konvansiyonlarına açıkça karşı çıkan John Cassavetes'in filmlerinde kullandığı filmik stratejilerin, Bertolt Brecht'in Aristocu klasik tiyatroya karşı geliştirdiği epik tiyatro anlayışıyla nasıl kesiştiğini incelemektedir. Shadows (1959) ve Opening Night (1977) filmlerini Brechtiyen estetik çerçevesinde ele alan bu çalışma, Cassavetes'in sinematik gerçekçilik arayışının, Hollywood karşıtı duruşunun ve klasik anlatı yapılarını reddedişinin Brecht'in epik tiyatro ilkeleriyle nasıl örtüştüğünü ortaya koymaktadır. Bu tez, söz konusu filmlerin Klasik Hollywood'un görünmez anlatım tekniklerini ve illüzyonist izleyici yaklaşımını sorguladığını, bunun yerine parçalanmış yapılar, kendine referans veren anlatım teknikleri ve izleyiciyi yabancılaştıran stratejiler benimsediğini savunmaktadır. Ayrıca, Cassavetes'in kendine özgü sinema yapma biçiminin, Brechtiyen diyalektik temsille ve Verfremdungseffekt ile Gestus kavramlarıyla örtüştüğünü ileri sürmektedir. Cassavetes'in yenilikçi sinemasal yaklaşımının, yeni bir film biçimi yaratarak seyir deneyimini yeniden şekillendirdiği gösterilmektedir. Shadows'daki Brechtiyen stratejiler, 1950'lerin Klasik Hollywood konvansiyonları ve melodramatik anlatı anlayışıyla karşılaştırılarak incelenirken, Opening Night'taki Brechtiyen stratejiler 1970'lerin Yeni Hollywood eğilimleri çerçevesinde değerlendirilmektedir.
Master Thesis
Otobiyografik Performansın Üretimi: Aramızdaki Mesafe Oyunu Üzerine Bir İnceleme
(2025) Gültekin, Bülent; Yüceil, Zeynep Sirel Günsür
Bu tez, erken moderniteden Zygmunt Bauman'ın 'akışkan modernite' olarak tanımladığı döneme geçişte sabit ve bütünlüklü benlik tanımının çözülüşünü ve bunun otobiyografik performansa yansımalarını sorunsallaştırmaktadır. Çalışma, gündelik hayatta dahi sürekli bir performansla inşa edilen parçalı ve kurgusal benliğin, sahnede nasıl bir varlık kazanabileceği ve benlik ile ilgili değişen paradigmalarının otobiyografik performansı nasıl etkilediği sorularını merkeze alır. Bu sorgu, yazarın hem kendi otobiyografisinden hem de amcasının biyografisinden yola çıkarak yazdığı ve oynadığı Aramızdaki Mesafe adlı tek kişilik oyunun üretim ve icra sürecinin otoetnografik incelemesi aracılığıyla yürütülmüştür. Benliğin ilişkisel inşa sürecini hem toplumsal hem de genetik açılardan inceledikten postmodern durumun ve parçalanmış benlik anlayışının tiyatro alanında nasıl vuku bulduğu incelenmiştir. Son bölümde teoriler ışığında Aramızdaki Mesafe oyunu üzerinden yapılan otoetnografik inceleme, oyunun çift katmanlı yapısının –klasik anlatı ile postdramatik estetiğin iç içe geçmesinin– modernitenin tutarlı ve sabit kimlik arzusu ile postmodern benliğin parçalı doğası arasındaki gerilimi somutlaştırdığını ortaya koymayı hedefler. Otobiyografik anlatı ve performans, geçmişteki sabit benliği temsil eden bir eylemden ziyade, icra ve yazım süreci anında seyircinin ve okurun tanıklığında benliği diyalojik olarak yeniden inşa eden bir süreçtir. Bu bağlamda tez, bu teoriyi kişisel travma anından başlayan ve toplumsal bir yapıya dönen benliğin nasıl bulunacak bir öz değil, anlatılarla sürekli yeniden kurulan devingen bir yolculuk olduğunu ortaya koymaktadır.
Doctoral Thesis
İran'ın Güvenlik Kültüründe Sepah'ın Rolü: Bir Vaka Çalışması Olarak Suriye İç Savaşı
(2025) Afacan, Gizem Tok; Bıçakcı, Ahmet Salih
İran'ın güvenlik politikası üzerine yapılan çalışmalar genellikle rejim güvenliği, asimetrik ve vekâlet savaş stratejileri, nükleer program ve İran'ın bölgesel büyük güçlerle olan ilişkilerine odaklanmıştır. Ancak, İran'ın güvenlik politikaları milli güvenlik kültürü kavramı üzerinden daha az ele alınmıştır. Bu tez, bu eksikliği gidermeyi amaçlamakta ve İran'ın milli güvenlik kültürünü Batı-dışı bir bağlamda, özellikle de İslam Devrimi Muhafızları Ordusu'nun (DMO) rolü üzerinden ele almaktadır. Stratejik kültür ve sivil-asker ilişkileri teorilerinden de yararlanarak, bu tez İran'ın milli güvenlik kültürünü, velâyet-i fakīh sisteminin yapısal bağlamında devlet, ordu ve toplum arasındaki etkileşimin şekillendirdiği bir olgu olarak kavramsallaştırmaktadır. Her ne kadar bahsedilen üç 'yapan' (agent) İran'ın güvenlik kültürü inşasında ayrı ayrı rol oynasa da İran devleti Batı'daki örneklerinden ayrışan 'farklı' bir sivil-asker ilişkileri oluşmasında belirleyici bir aktör olarak ortaya çıkmaktadır. İran devleti İran Silahlı Kuvvetleri'ni mektebī (ideolojik) olarak tanımlayarak, orduyu doğrudan ideolojik olarak bağlı bir toplumla ilişkilendirir. Böylelikle DMO'a ideolojik ordudan ideolojik topluma geçişte önemli bir rol verilmiştir. Ordu ve toplum arasındaki bu ilişkilendirme, devrim liderlerinin rejim güvenliği kaygısının kaynağını içerdeki rejim karşıtlığı ve dış ilişkilerine bağlamasının bir yansımasıdır. Bu tez süreç izleme, söylem analizi ve içerik analizi nicel yöntemlerini kullanarak teori-kurma ve teori-örnekleme yöntemlerini birleştirmektedir. Bu tez devlet, ordu ve toplumun üçlü katılımıyla oluşan İran'ın milli güvenlik kültürünü, bu üç aktörün etkileşimiyle büyüyen ve devrimden bu yana sınırlarının iç içe geçtiği bir sarmal şekline benzetir. DMO'nun İran'ın güvenlik kültüründe oynadığı rolü, DMO'nın Suriye İç Savaşı'na dahil olması vaka çalışması ile örneklemektedir. Anahtar Sözcükler: Güvenlik Kültürü, Sivil-Asker İlişkileri, İran, Devrim Muhafızları Ordusu, Sepah, Suriye İç Savaşı