Browsing by Author "Alper, Mehmet"

Now showing 1 - 3 of 3

Çağının Mimarlık Ortamına Katkılarıyla Diyarbakır Artuklu Sultanı Nâsırüddin Melik Salih Mahmud (1200-1222)
(Istanbul Univ, Research Inst. Turkology, Dept Art History, 2025) Alper, Mehmet
Nâsırüddin Melik Salih Mahmud (M 1200-1222), Diyarbakır ve Mardin Bölgesinde 1102-1409 yılları arasında üç kol hâlinde hüküm sürmüş Artuklu Beyliği'nin Hasankeyf ve Diyarbakır kolunun sultanıdır. Hükümdarlığı süresince imar faaliyetlerine önem veren Nâsırüddin Melik Salih Mahmud’un siyasi kimliğinin ötesinde çağının önemli yapılarının hem banisi hem de mimarı olduğu yapıların inşa kitabelerinden açıkça anlaşılmaktadır. Yedi Kardeş Burcu (M 1208-1209) ve Devegeçidi Köprüsü, Nâsırüddin Melik Salih Mahmud’un planları doğrultusunda inşa edildikleri kitabelerindeki tersim (tasarımı yapan) ifadeleriyle belirtilen iki mimari eseridir. Her ne kadar inşa kitabelerinde belirtilmemiş olsa da Ulu Beden Burcu ve Artuklu Sarayı’nın mimari özellikleri ile Nâsırüddin Melik Salih Mahmud’u simgelediği düşünülen çift başlı kartal armalı süslemeleri göz önünde bulundurulduğunda yine onun tasarımıyla inşa edildiği kabul edilmektedir. 1200 – 1222 yılları arasında hüküm sürmüş Artuklu Sultanı Nâsırüddin Melik Salih Mahmud dönemi imar faaliyetle- rinin ele alındığı bu çalışmada, bu dönemde Diyarbakır’da inşa edilen yapılar incelenmiştir. Literatür çalışmalarıyla edinilen bilgiler, “Diyarbakır Surları Koruma Projesi” kapsamında gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sırasında elde edilen bulgularla birlikte değerlendirilerek, Nâsırüddin Melik Salih Mahmud dönemi çok yönlü olarak irdele- nerek bani-mimar ilişkisi ve yöneticinin tasarım sürecine katkısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, Diyarbakır’ın en eski kilisesi olduğu kabul edilen ve MS 3 yüzyıla tarihlendirilen St. George Kilisesi’nin Artuklu Dönemi eki olan avlu bölümünü tarihlendirmeye ve inşa edildiği dönemdeki işlevi konusuna açıklık getirmesi amaçlanmıştır.
Gaziantep Lala Mustafa Paşa Hanı ve Koruma Sorunları
(Kadir Has Üniversitesi, 2009) Ağar, Pınar; Alper, Mehmet
Gaziantep'te ticari islevlerin yogunlugu acisindan ilk olma ozelligi tasiyan Lala Mustafa Pasa Kulliyesi ve kulliyenin ana yapisi olan Lala Mustafa Pasa Hani kent icerisinde tarihi bilinen en eski ticaret yapisidir. 16.yy sonunda insa edilen han 19'yy da yeniden yapmaya varan buyuk bir onarim gecirmis mevcut durumda ise fiziksel butunlugunu buyuk oranda kaybetmis ve koruma sorunlari bulunmaktadir. Lala Mustafa Pasa Hanindan basladigi kabul edilen tarihi ticari aksta 2008 yilinda tamamlanan pek cok restrorasyon sokak sagliklastirma ve cevre duzenleme calismalari yapilarak bu aksin kent hayatinda aktif olarak kullanilmasi adina girisimlerde bulunulmustur. Kentte ve tarihi ticari aksta olusan tum bu girisimler Lala Mustafa Pasa Hani'nin da koruma sorunlarinin ortaya konmasini zorunlu kilmistir.
Topkapı Sarayı Kurşunluk Yapısı Malzemelerinin Karakterizasyonu ve Koruma Önerileri
(Kadir Has Üniversitesi, 2018) Öztürk, Gökhan; Alper, Mehmet
Osmanlı İmparatorluğu’na uzun yıllar yaşam ve yönetim merkezliği yapmış olan Topkapı Sarayı, başkent İstanbul’un önemli yapılarından bir tanesidir. Topkapı Sarayı, inşasından terk edildiği döneme kadar ihtiyaçlara binaen sürekli büyüme ve gelişme gösteren büyük ve kapsamlı bir komplekstir. İşlevsel anlamda da çeşitli roller üstlenen Topkapı Sarayı, padişah ve ailesinin ikametgahı iken devletin yönetim ve idare merkezi konumundadır. Topkapı Sarayı yapılarından biri olan Kurşunluk Yapısı, sarayın ihtiyaçları doğrultusunda hizmet veren Matbah-ı Amire (mutfaklar II. avlu) binalarının devamı niteliğinde I. Avlu sınırlarında bulunan Dolap Ocağı’na komşu durumda ve sarayın kalay, kurşun ve lehim işlerinin icra edildiği bir dökümhane fonksiyonuna sahiptir. Bu bağlamda Kurşunluk yapısının mutfaklara olan yakınlığı dikkate alındığında mutfak araç gereçlerinin kalaylanmasının burada yapılıyor olabileceği düşünülürken, saray restorasyonlarında ise deforme olan çatı örtüsünü oluşturan kurşun levhalarının sökülüp eritilerek burada tekrar döküldüğü bilinmektedir. Yapının geçirdiği onarımlar, malzeme özellikleri ve yapının bozulmasına etki eden faktörler ise malzeme ölçeğinde araştırılmıştır. Topkapı Sarayı Kurşunluk Yapısı’ndan alınmış olan harç, sıva, taş, ahşap, metal ve kir örnekleri laboratuvar ortamında incelemeye alınmış ve malzemelerin içeriklerini, niteliklerini ve bozulmuşluk durumlarını tespit etmek amacıyla analizler yapılmıştır. Yapılan analizler neticesinde yapıdaki harç ve sıva örneklerinin bağlayıcı – agrega oranları ve içerikleri tespit edilerek karşılaştırılmış, taş örneğinin türü ve yapıdaki dağılımı, ahşap örneğinin türü, metal örneklerinin türleri ve içeriği araştırılmış çıkan sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılarak farklılıklar ve benzerlikler tespit edilmiştir. xiii Yapıdan alınan kir örnekleri ise yapı malzemelerinin bozulmasına etki eden bazı faktörlerin araştırılması amacıyla analiz edilmiş ve çıkan sonuçlar birbiriyle karşılaştırılmıştır. Yapı malzemelerinin özgünlüğü, onarımları, yapıya müdahaleler sonucunda giren malzemeler, bu malzemelerin etkileri ve yapının genel durumu değerlendirilmiş, restorasyon ve konservasyon çalışmalarında kullanılacak malzemelerin tespiti yapılarak yapının gelecek kuşaklara özgün karakteri ile aktarılmasına yönelik olarak önerilerde bulunulmuştur