Kamu Hukuku - Özel Hukuk Ayrımı Perspektifinden İklim Krizi

Abstract

İklim krizinin önlenmesinde hukuk önemli bir araçtır. İklim kriziyle mücadelede kamusal menfaat olması ve kamusal menfaatlerin öncelikli olarak kamu hukuku araçlarıyla korunması gerektiği düşüncesi sebebiyle ilk olarak kamu hukuku kuralları akla gelmektedir. Oysa kamu hukuku ve özel hukukun keskin çizgilerle birbirinden ayrılması bugün mümkün değildir. Hukuku bir bütün olarak ele alıp, en adil çözüme ulaşmak için gerekli mekanizmalara ulaşmak esastır, çözümün kamu veya özel hukuk kaynaklı olması kuralların uygulama önceliği bakımından bir tercih nedeni olmamalıdır. İklim kriziyle mücadelede de özel hukukun tamamlayıcı değil etkin bir rolü olduğu kabul edilmeli ve haksız fiil gibi özel hukuk altında yer almasına rağmen aslında kamu düzeniyle yakın ilişkisi bulunan araçların sunduğu çözümler göz ardı edilmemelidir. Özellikle haksız fiil hukukunun sağladığı aynen tazmin imkânı iklim kriziyle mücadele açısından özel bir öneme sahiptir. Nitekim CSDDD teklifi başta olmak üzere görülmektedir ki güncel eğilim de özel hukuk araçlarını iklim değişikliğiyle mücadelede daha etkin hale getirme yönündedir. Bütün bu hususlar göz önünde bulundurulunca iklim kriziyle etkin mücadele için hukuk bir bütün olarak ele alınmalı, kamu hukuku ve özel hukuk arasında sanki görünmez bir öncelik ilişkisi varmışçasına uyuşmazlık çözümleri derecelendirilmemelidir.

Law is an important instrument in preventing the climate crisis. At this point, public law rules come to the fore first because there is an important public interest in overcoming the climate crisis, which should be protected primarily by public law instruments. However, it is not possible today to distinguish between public and private law. It is essential to consider the law as a whole and find appropriate remedies for the fairest solution. Whether the solution is based on public or private law should not determine rule priority. In the climate crisis struggle, private law plays an active, not just complementary, role. Solutions such as torts, although under private law, closely related to public order, should not be overlooked. In particular, the availability of restitutio in integrum provided by tort law is of particular importance in the effort to deal with the climate crisis. In fact, the current trend, in particular the CSDDD proposal, aims to make private law instruments more effective in combating climate change. Considering all these issues, to effectively deal with the climate crisis, law should be considered as a whole, and there should be no ranking of the solutions to disputes as if there is an invisible priority relationship between public and private law.