Kadın Yazınında “Minör Yakınlıklar”: Homososyal Bağlar, Romantik Dostluklar ve Gayri-Heteronormatif Arzu

Abstract

Modern anlatı türlerinin Türkçe edebiyat coğrafyasında dolaşıma girdiği geç Osmanlı döneminde kadın yazarların ürettiği metinler, erkek-egemen matbuat dünyasının ve eril kanonun tahakkümüne karşı kendi anlatısal pratiklerini arar. Kadın yazınının henüz edebiyat araştırmalarının gündemine girememiş ancak hem edebiyat tarihi yazımları hem kadın yazını okumaları bağlamında değerlendirilmesi elzem bir hamlesi de metinlerde dolaşan kadın karakterler arasındaki homososyal bağlardır. Kadın yazınında temsil bulan homososyal bağlar, kadın karakterler arasında bir dayanışmaya, “romantik dostluklar”a, “minör yakınlıklar”a ve gayri-heteronormatif arzuya alan açar. Kadın yazınının eril kanon ve dilin konvansiyonlarını ihlal ederek geliştirdiği kendine özgü anlatım stratejileriyle ürettiği metinler, Sedgwick’in terminolojisiyle düşünebileceğimiz “dolap mekân”lar üretir. Bu çalışma Behice Ziya’nın Pakize [19 Eylül 1895-5 Mart 1896], Ulviye Macit’in Şermende [4 Haziran-12 Temmuz 1913] ve Sadiye Vefik’in Muhaberat-ı Hakikiye [1913] metinleri üzerinden inceleyecektir.

In the late Ottoman period, when modern literary genres entered the Turkish literature, the texts produced by women writers sought for their own narrative practices and founding discourse in response to the male-dominated literary canon. The homosocial bonds between female characters circulating in these texts, which have not yet entered the agenda of literary studies, represent an important move for both the literary historiographies and the critical reading of women’s literature. The homosocial bonds represented in women’s writing include also female solidarity, “romantic friendships”, “minor intimacies”, and non-heteronormative desire; thus, the texts produced by unique narrative strategies developed by women’s literature, which violate the conventions of the male canon and language, generate “closet”. This study examines this claim through the texts of Behice Ziya’s Pakize [September 19, 1895-March 5, 1896], Ulviye Macit’s Şermende [June 4-July 12, 1913], and Sadiye Vefik’s Muhaberat-ı Hakikiye [1913]; and by this way, focuses on the non-heteronormative minor intimacies between female characters in these three novels.